Press "Enter" to skip to content

Piwowarczyk: Zasługi Kościoła dla rozwoju kultury i cywilizacji europejskiej – łacińskiej. Odcinek 6 – Renesans Karoliński.

Pod koniec V wieku z Azji do Europy wkraczają groźni koczownicy nazywani Hunami. Rozgromione przez Hunów plemiona germańskie cofają się na zachód i wkraczają na ziemie Cesarstwa Rzymskiego. Wielka migracja plemion germańskich i innych przeszło do historii jako wielka wędrówka ludów. Wydarzenia te nie tylko przysporzyły Rzymianom wielu kłopotów, lecz wraz z wewnętrznymi walkami o władzę oraz podziale w 395 r. Cesarstwa Rzymskiego na część wschodnią i zachodnią doprowadziło ostatecznie do upadku w 476 r. Cesarstwa zachodniorzymskiego.

Niemal cały kontynent znalazł się w rękach głównie germańskich barbarzyńców. Nastąpiły wieki ciemne, a cywilizacja łacińska (rzymska) odchodziła w niepamięć. Ludzie zatracili umiejętność czytania, pisania, rozumienie czym jest prawo stanowione, w zapomnienie popadła filozofia grecka, sztuki i umiejętności. Niemal cała Europa cofnęła się w rozwoju.

Jeszcze przed upadkiem Rzymu w połowie V wieku część Wysp Brytyjskich została opanowana przez barbarzyńców germańskich, czyli Anglów, Jutów, Sasów, Dunów. Na szczęście germanie nie dotarli do Irlandii, Szkocji i celtyckiej Walii i Kornwalii, gdzie w izolacji chrześcijaństwo przetrwało. Przetrwało dzięki klasztorom – wspólnotom monastycznym określanych jako mnisi iroszkoccy.

Rok 476 uznaje się za początek epoki zwanej średniowieczem. Ludzie o ideologicznym uprzedzeniu ignoranci głoszą, że to z powodu Kościoła Katolickiego Średniowieczna Europa doświadczyła zapaści cywilizacyjnej. Kłamstwo zawsze lepiej się sprzedaje niż prawda. Dochodzenie do prawdy wymaga pracy, kłamstwo zaś i fałsz można bez trudu „wyssać z brudnego palca”.

Mnisi iroszkoccy i zakon benedyktynów założony w 592 r. przez św. Benedykta z Nursji uratowały cywilizację łacińską przed germańskim zdziczeniem. Dzięki św. Bedenyktowi z Nursji udało się stworzyć zakon, do którego ciągnęli ludzie chcący kontemplować Chrystusa. Motto zakonu brzmiało Ore et Labora – módl się i pracuj. Zaś hasło przewodnie Ordo et pax – ład i pokój oraz „Aby we wszystkim Bóg był uwielbiany” – Ut in omnibus Deus. Zakonnikami zostawali przede wszystkim ludzie wykształceni, którzy potrafią czytać i pisać, i znali więcej niż jeden język. Benedyktyni zajmowali się pracą naukową – masz tworzyć, masz przepisywać księgi. Zajmowali się pracą rekolekcyjno – duszpasterską – dawać przykład pobożności i krzewić wiarę wśród ludu poprzez upowszechnienie prawdy. Praca jest traktowana jako jeden ze sposobów służby Bożej. Kultywują ubóstwo, by upodobnić się do Jezusa i Go naśladować. Benedyktyni przyczynili się do rozwoju rolnictwa (ogrodnictwa, zielarstwa), szpitali i rzemiosła artystycznego. Odegrali wielką rolę w dziejach architektury zwłaszcza romańskiej i muzyki (śpiew chóralny). We wczesnym średniowieczu stanowili elitę umysłową Europy Zachodniej. Prowadzili szkoły – kształcili między innymi pracowników do świeckiej administracji państwowej. Prowadzili biblioteki i skryptoria klasztorne. Ocalili bardzo wiele z dorobku starożytności greckiej i rzymskiej. Byli mocno wspierani przez papieża Grzegorza Wielkiego. W połowie IX w. reguła św. Benedykta została uznana za główną w państwie Karolinów. Benedyktyni uczestniczyli w chrystianizacji nowych Krajów np. Polski. Również św. Wojciech należał do zakonu Benedyktynów.

Podobnie jak zakon Benedyktynów również mnisi iroszkoccy mieli ogromne zasługi w ocaleniu i rozwoju kultury i cywilizacji łacińskiej – rzymskiej. Od VIII wieku mnisi iroszkoccy zaczęli przybywać na kontynent i na nowo go chrystianizować. Podobnie jak Benedyktyni, mnisi iroszkoccy upowszechniali sztukę czytania i pisania. Prowadzili szeroko rozumianą działalność naukową i artystyczną. Podobnie jak Benedyktyni kopiowali teksty starożytnej Grecji i Rzymu, kodeksy rzymskich praw, oraz wielkie dzieła literatury zarówno kościelne (teologiczne) jak i świeckie antyczne. Mnisi iroszkoccy przywozili ocalone dzieła starożytności, przewieźli na dwór Karola Wielkiego. Mnich – błogosławiony Alkuin założył pierwszą szkołę na dworze Karola Wielkiego. Był to de facto powrót szkolnictwa na kontynent europejski. To on jako jeden z pierwszych propagował, że należy uczyć nie tylko czytania i pisania, ale także podstaw prawa czy medycyny.

Nie jest tak jak wmawiają światu poprawne polityczne „postępowe” antykościelne systemy edukacji, że w historii średniowiecznej Europy był tylko jeden renesans (odrodzenie) w XV i XVII wieku i był reakcją na katolicką ciemnotę. Twierdzić tak mogą tylko ludzi o ideologicznym uprzedzeniu i ignoranci. Takie twierdzenie nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, z faktami historycznymi. To Kościół Katolicki, a głównie zakony uratowały kulturę i cywilizację łacińską przed zdziczeniem pogańskim plemion germańskich. We wczesnym średniowieczu w IX wieku dzięki mnichom iroszkockim i zakonnikom benedyktyńskim w królestwie Karola Wielkiego rozpoczyna się renesans, odrodzenie cywilizacji i kultury łacińskiej określany renesansem karolińskim.

Antoni Piwowarczyk

Inne artykuły ArchiwumWięcej wpisów »