Press "Enter" to skip to content

Piwowarczyk: Zasługi Kościoła dla rozwoju kultury i cywilizacji europejskiej – łacińskiej. Odcinek 13: Fenomen zwany Europą

Błyskawiczny rozwój chrześcijaństwa w granicach imperium rzymskiego głównie wśród pogan następuje już w pierwszym wieku n.e. Wśród czterech pierwszych wieków chrześcijanie byli ofiarami nieustannych prześladowań ze strony imperium rzymskiego. Prześladowania chrześcijan na terenie cesarstwa rzymskiego zostaje zniesione w 324 r. za sprawą cesarza Konstantyna. Ogromny wkład w rozwój Kościoła wnieśli wybitni teolodzy zwani ojcami kościoła.

Po upadku w V w. Cesarstwa Zachodniego pod naporem barbarzyńców głównie plemion germańskich kultura i cywilizacja rzymska w Europie była blisko unicestwienia. To mnisi iroszkoccy i zakon benedyktynów ocalili dorobek myśli greckiej i rzymskiej oraz wiarę chrześcijańską. Rozwój chrześcijaństwa wspierał Karol Wielki. Równocześnie z sukcesami chrześcijaństwa w Europie na początku średniowiecza śmiertelnym zagrożeniem dla chrześcijaństwa stał się islam. Islam zdominował na stałe dotychczas chrześcijańską Afrykę Północną.

Zanim nastąpił w Europie okres, który zasłużył na określenie Fenomenu musiały zostać stworzone fundamenty, na których nasza cywilizacja mogła wystartować do lotu. Można z pewnością stwierdzić, że w pierwszym tysiącleciu naszej ery narodziła się Europa jako odrębny twór cywilizacyjny. Swój kształt Europa zawdzięcza wielu czynnikom zarówno starożytnej Grecji i Rzymowi, Arabom, barbarzyńcom, geografii, klimatowi i innym czynnikom. W ocenie większości historyków i socjologów chrześcijaństwo i Kościół Katolicki w przeciągu kilku wieków średniowiecza zbudował europejski kod kulturowy. Chrześcijaństwo i Kościół Katolicki stanowili religijną, kulturową i ideologiczną nić. Spoiwo, które połączyło w ich spójną i nową całość niezwykle zróżnicowane składniki. Cywilizacja europejska – łacińska była formowana przez pokolenie Europejczyków i oparta była na zasadach i wartościach wynikających z ewangelii. Europa w przeszłości z całą pewnością miała decydujący wpływ na cały rodzaj ludzki.

Choć wynalazki miały miejsce w różnych cywilizacjach, to tylko w cywilizacji europejskiej miały miejsce nieustanny postęp naukowo – techniczny. Było to zasługą katolickiej teologii, w której Albert Wielki i Tomasz z Akwinu wskazali, że „Bóg jest prawdziwie i całkowicie racjonalny”. Rozum jest dany od Boga i dlatego rozwój nauki jest zgodny z bożym zamysłem. Chrześcijaństwo nie tylko przyczyniło się do rewolucji naukowo – technicznej, ale i rewolucji społecznej. Chrześcijaństwo wprowadziło pojęcie godności osoby ludzkiej nieistniejące w świecie antycznym.

Kościół Katolicki był przez wieki w centrum rozwoju wartości, idei, nauki, prawa i instytucji stanowiących cywilizację europejską. Kultura zachodnia wynikała z chrystianizacji Europy z wprowadzonych reform i modernizacji. Średniowieczne chrześcijaństwo zapoczątkowało gospodarkę rynkową, prawo naturalne. To Kościół już w XIII w. zakazał pracy w niedzielę i święta, dzięki temu ludność zyskała prawie dwa dni w tygodniu wolne od ciężkiej pracy fizycznej. Kościół prowadził szpitale dla ludzi ubogich i wykluczonych. To Kościół bronił lud przed wyzyskiem i demoralizacją. Chrześcijaństwo przyczyniło się do likwidacji, niektórych praktyk wśród pogańskich społeczeństw takich jak składanie ofiar z ludzi, dzieciobójstwo, poligamię. Chrześcijaństwo potępiło niewolnictwo i wojny jako zło. Za moralne uznawało tylko wojny obronne i walkę ze złem i to w sytuacji, gdy środki pokojowe nie są w stanie przeciwstawić się ekspansji zła.

Chrześcijaństwo i Kościół Katolicki to najważniejsza siła kulturotwórcza Europy. Historyczny fenomen czyli przyśpieszenie rozwoju od XII w. nauki, techniki i gospodarki są nie tylko istotne lecz definiują cywilizację europejską – łacińską.

Mówiąc o roli Kościoła Katolickiego i Chrześcijaństwa w sprawach zasadniczych dla cywilizacji europejskiej – łacińskiej można ująć to w 5. punktach:

  1. Kościół schrystianizował Europę

  2. Chrześcijaństwo stało się czynnikiem integrującym ją kulturowo i wyznacznikiem tożsamości jej mieszkańców

  3. Kościół kierując się pobudkami religijnymi ale i ekonomicznymi stworzył pierwszy europejski system prawny i struktury organizacyjne do jego stosowania. Rozwiązania te zostały następnie powtórzone przez władców świeckich przyczyniając się do powstania w Europie rządów prawa w nowożytnym rozumieniu tego pojęcia.

  4. Kościół przyczynił się do powstania w Europie tradycji swobód obywatelskich po przez swoją rolę w tworzeniu partypacyjnego modelu rządzenia.

  5. Kościół przyczynił się do rozwoju oświaty, nauki i szkolnictwa uniwersyteckiego oraz postępu technologicznego.

Dzieje Europy dowodzą, że system etyczny oparty na chrześcijaństwie, a zwłaszcza na rzymskim katolicyzmie, jego personalizm i uniwersalizm najlepiej służył osobie ludzkiej. Wszystkie inne jemu nie dorównują i poniosły klęskę. To Europejczycy i ich cywilizacja łacińska była w stanie zdominować kulę ziemską a nie np. Hinduiści, Chińczycy, Inkowie, Aztekowie czy islam arabski.

Mission News Theme by Compete Themes.
error: Treści chronione prawem autorskim. Kopiowanie zabronione.