Press "Enter" to skip to content

O kościele katolickim w Kołobrzegu

W piątek, w Sali Plafonowej Pałacu Braunschweigów w Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu odbył się pierwszy wykład z cyklu „Dla Niepodległej”. O historii Kościoła katolickiego w Kołobrzegu do czasów reformacji opowiadał dr Robert Dziemba ( na zdj.) pracownik kołobrzeskiego muzeum.
Temat wykładu rozpoczął się od erygowania w Kołobrzegu pierwszego biskupstwa z biskupem Reinbernem na czele. Zebrani mogli usłyszeć o randze tego biskupstwa misyjnego i problemach politycznych związanych z chrystianizacją Pomorza Zachodniego za czasów Bolesława Chrobrego. Biskup Reinbern był między innymi kapelanem polskich żołnierzy, którzy stacjonowali na Pomorzu w celu umocnienia na tych terenach polskiego panowania . Służyło to wewnętrznemu scementowaniu państwa, albowiem chrześcijaństwo warunkowało samostanowienie i uniknięcie obcej przemocy, ale nie gwarantowało całkowitego bezpieczeństwa. Reinbern rozpoczął swoją pracę od niszczenia politeistycznych świątyń. Zastosował także metody symboliczne, wpływające nie tylko na wyobraźnię prostego ludu, ale również na jego przywiązanie do nowej religii. Jak pisze kronikarz Thietmar, biskup „oczyścił morze zamieszkałe przez złe duchy wrzuciwszy w nie cztery kamienie pomazane świętym olejem i skropiwszy je wodą święconą”. Biskupstwo nie przetrwało zbyt długo i prawdopodobnie około 1005 roku upadło, a Reinbern powrócił na dwór polskiego władcy.
Po upadku biskupstwa kołobrzeskiego, gród na Parsętą zniknął z kart historii na prawie sto lat. Kołobrzeg został zdobyty podczas wyprawy zorganizowanej przez Bolesława Krzywoustego w 1107 roku. Zwycięstwo militarne, ukoronowane upadkiem Szczecina, zmusiło księcia pomorskiego Warcisława I do zaprzestania oporu i przyjęcia zwierzchnictwa polskiego . Po opanowaniu Pomorza Zachodniego i podporządkowaniu go Polsce, Bolesław Krzywousty zaczął zabiegać o jego chrystianizację. Posłał do papieża Kaliksta II delegację, która przedstawiła Stolicy Apostolskiej plan misji dla Pomorza oraz pomysł utworzenia nowej diecezji podległej metropolii gnieźnieńskiej. W związku z tym, polski władca zwrócił się do biskupa Ottona z Bambergu z prośbą o przybycie na misję. Kołobrzeżanie początkowo nie chcieli przyjąć chrztu, bowiem decyzję w tak ważnej sprawie uzależniali od konsultacji z innymi mieszkańcami, którzy przebywali wówczas na swych statkach na morzu. Ostatecznie, nauczanie i argumenty biskupa Ottona, za którym stał także autorytet władzy świeckiej: księcia pomorskiego Warcisława I i Bolesława Krzywoustego, a także zbrojna drużyna, zakończyły się chrztem mieszkańców w styczniu 1125 roku.
14 października 1140 roku papież Innocenty II wydał specjalną bullę protekcyjną „Ex comissa nobis”, erygującą biskupstwo pomorskie ze stolicą w Wolinie. Jego granice sięgały od Dymina po ujście rzeki Łeby . W 1176 roku biskup Konrad I z powodu częstych ataków morskich na Wolin, przeniósł biskupstwo do Kamienia Pomorskiego. W tym czasie powstała kapituła katedralna w Kamieniu i kolegiacka w Kołobrzegu . Od tego czasu, kapituła kołobrzeska rosła w siłę ekonomiczną i polityczną dzięki licznym nadaniom, legatom testamentowym, salinom oraz dziesięcinie. Robert Dziemba opowiadał o przeniesieniu struktur kościelnych do nowego Kołobrzegu i ich rozwoju, wraz z monumentalną kolegiatą, dziś Bazyliką Mariacką, choć poprzedzała ją inna świątynia – kościół św. Mikołaja.
Na koniec, doktor Dziemba opowiedział o sprawach związanych z reformacją. 19 lutego 1531 roku w kolegiacie kaznodzieja Mikołaj Kleine z Lubeki wygłosił kazanie w duchu nauki Lutra . Jego słowo trafiło na podatny grunt. Mieszczanie krytykowali postawę kanoników, którzy odeszli nie tylko od biblijnych przykazań, ale także od głoszonych przez siebie zasad miłości bliźniego, pokory i postępowania według słów Chrystusa. Żądanie odnowy kościoła spotkało się z poparciem ze strony kołobrzeżan. Już w czerwcu 1531 roku Rada Miejska zażądała od kanoników, którzy na razie nie byli skłonni przejść na nową wiarę, aby wydali klucze od organów i zakrystii w kolegiacie. W świątyni umieszczono drzeworyty oraz śpiewniki służące wiernym w odnowionej liturgii. 13 grudnia 1534 roku w Trzebiatowie zebrał się Sejm Pomorski. Nie podjęto jednak formalnej uchwały w sprawie reformy kościoła, bowiem opór stawiał biskup kamieński Erazm von Manteuffel, a część posłów rozjechała się. Zostało jednak ogłoszone, że wolą książąt jest uznanie protestantyzmu za jedyną i obowiązującą religię w księstwie. Protestantyzm przyjął biskup kamieński Bartłomiej Svave, dopiero po śmierci biskupa Erazma von Manteuffla w 1544 roku.

Organizatorem cyklu wykładów jest Stowarzyszenie Katolicka Inicjatywa Kulturalna w Kołobrzegu a partnerują Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Parafia pw. św. Marcina w Kołobrzegu oraz Parafia pw. św. Wojciecha w Kołobrzegu

Dofinansowano ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017 – 2021 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa”

fot. Jerzy Błażyński

Inne artykuły GłównaWięcej wpisów »
Mission News Theme by Compete Themes.
error: Treści chronione prawem autorskim. Kopiowanie zabronione.